سیگارهای الکترونیکی چیست؟ بررسی کامل ویپ، انواع آن، نحوه کار و خطرات مصرف
سیگارهای الکترونیکی در دو دهه اخیر به یکی از بحث برانگیزترین محصولات مرتبط با مصرف نیکوتین تبدیل شده اند. محصولاتی که ابتدا با وعده ارائه جایگزینی برای سیگارهای سنتی وارد بازار شدند، امروز در بسیاری از کشورهای جهان میلیون ها مصرف کننده دارند و همزمان نگرانی های جدی درباره اعتیاد به نیکوتین، سلامت ریه، قلب و عروق و افزایش مصرف در میان جوانان ایجاد کرده اند.
سیگار الکترونیکی که با نام هایی مانند ویپ (Vape)، ای سیگار (E-Cigarette)، پاد و در برخی بحث ها محصولات تنباکوی حرارتی مانند IQOS شناخته می شود، از نظر فناوری و نحوه تولید آئروسل با سیگار معمولی تفاوت دارد؛ اما تفاوت در روش مصرف به معنای بی خطر بودن نیست.
در سال های اخیر، افزایش دسترسی به ویپ و محصولات مشابه در کشورهای اروپایی، رشد بازار این محصولات و در کنار آن شکل گیری بازارهای غیرقانونی، توجه رسانه ها و نهادهای سلامت عمومی را به خود جلب کرده است.
در این مقاله، سیگارهای الکترونیکی چیست، چگونه کار می کنند، چه موادی دارند، چرا محبوب شده اند، چه تفاوتی با سیگار معمولی دارند و چه خطراتی برای سلامتی ایجاد می کنند را بررسی می کنیم.
توجه: این مقاله با تکیه بر متن و آمارهای ارائه شده در منبع شما تدوین شده است. برخی آمارها و پیش بینی های مربوط به قوانین آینده اروپا در متن اولیه بدون ذکر منبع اولیه آمده اند؛ بنابراین در این مقاله به عنوان «آمار مطرح شده در منبع» بیان می شوند و نباید آنها را معادل یک آمار رسمی و قطعی در نظر گرفت.
سیگارهای الکترونیکی چیست؟
سیگار الکترونیکی وسیله ای الکترونیکی است که با استفاده از انرژی باتری، مایع مخصوصی را گرم می کند و آئروسل تولیدشده توسط دستگاه از طریق دهان وارد بدن می شود.
برخلاف سیگار سنتی، در سیگار الکترونیکی معمولا خبری از سوختن مستقیم برگ تنباکو نیست. در عوض، دستگاه مایعی را که اصطلاحا ای لیکوئید (E-Liquid) یا جویس نامیده می شود گرم می کند.
این مایع ممکن است حاوی موادی مانند:
- نیکوتین
- پروپیلن گلیکول
- گلیسیرین گیاهی
- طعم دهنده ها
- ترکیبات شیمیایی مختلف
باشد.
بنابراین اصطلاح «بخار آب» برای توصیف خروجی این دستگاه ها دقیق نیست. چیزی که کاربر استنشاق می کند، یک آئروسل حاوی ذرات و مواد شیمیایی مختلف است.
ویپ چیست و چه تفاوتی با سیگار الکترونیکی دارد؟
در گفتار روزمره، واژه ویپ معمولا برای اشاره به سیگارهای الکترونیکی و دستگاه های مشابه استفاده می شود.
به همین دلیل در بسیاری از مطالب فارسی، عبارت های زیر تقریبا به یک مفهوم استفاده می شوند:
- سیگار الکترونیکی
- ویپ
- Vape
- E-Cigarette
- ای سیگار
با این حال، همه محصولات مصرف نیکوتین الکترونیکی دقیقا یک فناوری ندارند.
برخی دستگاه ها مایع را گرم می کنند، در حالی که محصولات دیگری مانند دستگاه های تنباکوی حرارتی، ماده تنباکویی را بدون احتراق کامل گرم می کنند.
به همین دلیل بهتر است ویپ، سیگار الکترونیکی و محصولات تنباکوی حرارتی را از نظر فنی یکسان فرض نکنیم.
آیا مصرف چای سبز، کلم بروکلی ، زردچوبه ، سیر ، سیب و میتوانند ریه سیگاری ها را نجات دهند؟
سیگار الکترونیکی چگونه کار می کند؟
ساختار بیشتر سیگارهای الکترونیکی از چند بخش اصلی تشکیل شده است:
۱. باتری
باتری انرژی مورد نیاز دستگاه را تامین می کند.
۲. مخزن یا کارتریج
مایع مصرفی در این قسمت قرار می گیرد. در برخی دستگاه ها مخزن قابل پر کردن است و در برخی دیگر کارتریج یا پاد از قبل پر شده است.
۳. کویل یا المنت حرارتی
این بخش با دریافت انرژی، گرم می شود و مایع را به آئروسل تبدیل می کند.
۴. دهانه
کاربر آئروسل تولیدشده را از طریق دهانه دستگاه استنشاق می کند.
فرآیند کلی را می توان به شکل زیر خلاصه کرد:
باتری → گرم شدن المنت → گرم شدن مایع → تولید آئروسل → استنشاق
به همین دلیل سیگار الکترونیکی از نظر عملکرد با سیگار سنتی متفاوت است؛ در سیگار معمولی، برگ تنباکو می سوزد و دود حاصل از احتراق استنشاق می شود.
مایع سیگارهای الکترونیکی چیست؟
یکی از مهم ترین بخش های سیگار الکترونیکی، مایع مصرفی آن است.
مایع این محصولات می تواند ترکیبی از مواد مختلف باشد و بسته به نوع محصول و تولیدکننده، ترکیبات آن متفاوت است.
نیکوتین
نیکوتین ماده اصلی اعتیادآور در بسیاری از محصولات ویپ است.
وجود نیکوتین باعث می شود مصرف مداوم برخی سیگارهای الکترونیکی بتواند وابستگی ایجاد کند.
به همین دلیل تصور اینکه چون محصول دود سنتی تولید نمی کند، پس اعتیادآور نیست، تصور درستی نیست.
مواد حامل
موادی مانند پروپیلن گلیکول و گلیسیرین گیاهی برای ایجاد آئروسل مورد استفاده قرار می گیرند.
طعم دهنده ها
یکی از دلایل محبوبیت سیگارهای الکترونیکی، تنوع زیاد طعم هاست.
طعم های میوه ای، شیرین، نعناعی و انواع ترکیبات دیگر در محصولات مختلف دیده می شوند.
همین تنوع طعم در بحث سلامت عمومی اهمیت زیادی دارد، زیرا می تواند جذابیت این محصولات را برای افراد جوان افزایش دهد.
چرا مصرف سیگارهای الکترونیکی در اروپا افزایش یافته است؟
یکی از نکات مهم مطرح شده در متن اولیه شما، افزایش مصرف سیگارهای الکترونیکی در آلمان است.
بر اساس آمار ارائه شده در همان متن، حدود سه میلیون نفر در آلمان از سیگارهای الکترونیکی استفاده می کنند و این رقم حدود نیم میلیون نفر بیشتر از آمار قبلی عنوان شده است.
همچنین در متن ادعا شده که فروشندگان محصولات دخانی در آلمان در سال ۲۰۲۳ حدود یک میلیارد یورو سیگار الکترونیکی فروخته اند.
یکی از دلایل مطرح شده برای رشد این بازار، افزایش تعداد مراکز عرضه محصولات است.
امروزه چنین محصولاتی علاوه بر فروشگاه های تخصصی دخانیات، ممکن است در مکان هایی مانند:
- سوپرمارکت ها
- کیوسک ها
- پمپ بنزین ها
- فروشگاه های تخصصی
در دسترس باشند.
افزایش دسترسی طبیعی است که می تواند یکی از عوامل موثر بر گسترش مصرف باشد.
بازار سیاه سیگارهای الکترونیکی در آلمان
رشد بازار قانونی سیگارهای الکترونیکی تنها اتفاقی نیست که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است.
در متن منبع، به رشد بازار سیاه سیگارهای الکترونیکی و مایعات آنها در آلمان نیز اشاره شده است.
بر اساس تخمینی که در متن اولیه ارائه شده، مردم آلمان سالانه حدود ۳۰۰ میلیون یورو برای سیگارهای الکترونیکی و مایعات غیرقانونی هزینه می کنند.
یکی از عواملی که در این زمینه مطرح شده، افزایش مالیات بر مایعات سیگارهای الکترونیکی است.
افزایش مالیات می تواند قیمت محصولات قانونی را افزایش دهد و در برخی شرایط، اختلاف قیمت میان محصول قانونی و غیرقانونی را بیشتر کند.
البته درباره میزان واقعی بازار سیاه، به دلیل ماهیت غیرقانونی این معاملات، اندازه گیری دقیق آن دشوار است و ارقام مربوط به آن معمولا باید به عنوان تخمین در نظر گرفته شوند.
آیا سیگار الکترونیکی از سیگار معمولی سالم تر است؟
این یکی از پرتکرارترین سوالات درباره سیگارهای الکترونیکی است.
پاسخ را نمی توان صرفا با یک «بله» یا «خیر» توضیح داد.
سیگارهای سنتی از طریق احتراق تنباکو دود تولید می کنند و دود حاصل از سوختن تنباکو حاوی هزاران ماده شیمیایی است.
سیگار الکترونیکی فرآیند احتراق سنتی را ندارد و به همین دلیل مواجهه با برخی مواد حاصل از احتراق ممکن است کمتر باشد.
اما این موضوع به معنی بی خطر بودن سیگار الکترونیکی نیست.
مصرف ویپ همچنان می تواند فرد را در معرض نیکوتین و مواد شیمیایی مختلف قرار دهد و برای سلامت خطر ایجاد کند.
بنابراین دو گزاره را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت:
«ممکن است برخی محصولات ویپ نسبت به سیگار معمولی در معرض بعضی مواد مضر کمتری ایجاد کنند»
با
«ویپ بی خطر است»
یکی نیست.
آیا سیگارهای الکترونیکی اعتیادآور هستند؟
اگر محصول حاوی نیکوتین باشد، پاسخ روشن است: نیکوتین ماده ای اعتیادآور است.
مصرف مکرر نیکوتین می تواند وابستگی ایجاد کند و ترک آن برای بسیاری از افراد دشوار باشد.
این مسئله به ویژه درباره افرادی که از نوجوانی یا جوانی مصرف را شروع می کنند اهمیت دارد.
فرد ممکن است ابتدا با هدف امتحان کردن یک طعم یا تجربه جدید شروع کند، اما با ادامه مصرف به تدریج به دریافت نیکوتین وابسته شود.
بنابراین جذابیت ظاهری، تنوع طعم و طراحی مدرن دستگاه نباید باعث شود ماهیت اعتیادآور نیکوتین نادیده گرفته شود.
تاثیر سیگار الکترونیکی بر ریه
ریه یکی از اصلی ترین اندام هایی است که در معرض مواد موجود در آئروسل سیگار الکترونیکی قرار می گیرد.
این آئروسل ممکن است حاوی ذرات بسیار ریز، ترکیبات شیمیایی و مواد مختلف ناشی از گرم شدن مایع باشد.
به همین دلیل مصرف طولانی مدت یا مداوم ویپ می تواند نگرانی هایی درباره سلامت دستگاه تنفسی ایجاد کند.
در متن اولیه نیز به گزارش هایی درباره مشکلات ریوی در برخی مصرف کنندگان محصولات مشابه اشاره شده است.
اما درباره هر ادعای مشخص پزشکی باید به مطالعات معتبر و منابع رسمی سلامت مراجعه کرد و نمی توان یک نظرسنجی یا گزارش محدود را به تمام مصرف کنندگان تعمیم داد.
سیگارهای الکترونیکی و سلامت قلب و عروق
نگرانی درباره تاثیر ویپ تنها به ریه محدود نمی شود.
نیکوتین می تواند بر سیستم قلبی عروقی اثر بگذارد و مصرف محصولات حاوی نیکوتین ممکن است با افزایش ضربان قلب و فشار خون همراه باشد.
در متن منبع به پژوهشی مربوط به سال ۲۰۱۹ اشاره شده که افزایش خطر برخی مشکلات قلبی عروقی و گردش خون را در مصرف کنندگان سیگارهای الکترونیکی گزارش کرده است.
با این حال، برای ارائه اعداد دقیق درباره میزان افزایش خطر، باید مشخصات کامل پژوهش، جامعه آماری، روش تحقیق و عوامل مخدوش کننده بررسی شود.
بنابراین اعداد مطرح شده در متن اولیه را بهتر است ادعای مربوط به منبع اولیه بدانیم، نه یک نتیجه قطعی که بتوان آن را برای همه مصرف کنندگان تعمیم داد.
آیا ویپ بر سلامت روان تاثیر دارد؟
در متن اولیه به ارتباط میان مصرف سیگارهای الکترونیکی و مشکلاتی مانند:
- اضطراب
- افسردگی
- اختلالات عصبی
- مشکلات عاطفی
اشاره شده است.
اما در این زمینه نیز باید میان ارتباط آماری و رابطه علت و معلولی تفاوت گذاشت.
برای مثال، اگر در یک مطالعه افراد مصرف کننده ویپ بیشتر دچار اضطراب باشند، این لزوما به این معنا نیست که ویپ به تنهایی علت اضطراب آنها بوده است.
عوامل دیگری مانند استرس، وضعیت اجتماعی، مصرف سایر مواد، مصرف سیگار معمولی و شرایط روانی فرد نیز می توانند نقش داشته باشند.
بنابراین برای نتیجه گیری دقیق، باید به مطالعات پزشکی معتبر و مرورهای علمی جامع تکیه کرد.
آیا IQOS همان سیگار الکترونیکی است؟
خیر، اگرچه در گفتگوهای عمومی گاهی این محصولات در یک دسته قرار می گیرند.
IQOS و برخی محصولات مشابه در گروه محصولات تنباکوی حرارتی قرار می گیرند.
در سیگار الکترونیکی، معمولا مایع حاوی نیکوتین گرم می شود؛ در محصولات تنباکوی حرارتی، ماده تنباکویی گرم می شود.
هر دو دسته با سیگار سنتی تفاوت دارند، اما این تفاوت به معنای بی خطر بودن آنها نیست.
بنابراین بهتر است در مقالات تخصصی، اصطلاحات زیر را از هم تفکیک کنیم:
| محصول | ماده اصلی مورد استفاده | روش تولید آئروسل |
|---|---|---|
| سیگار معمولی | تنباکو | احتراق |
| سیگار الکترونیکی | مایع | گرم کردن مایع |
| ویپ | معمولا مایع | گرم کردن مایع |
| پاد | مایع | گرم کردن مایع |
| تنباکوی حرارتی | تنباکو | گرم کردن تنباکو |
تفاوت سیگار الکترونیکی، ویپ و پاد چیست؟
این سه اصطلاح در بازار گاهی به جای یکدیگر استفاده می شوند، اما تفاوت هایی دارند.
سیگار الکترونیکی
اصطلاحی عمومی برای دستگاه هایی است که با استفاده از انرژی الکتریکی، آئروسل حاوی مواد موجود در مایع را ایجاد می کنند.
ویپ
اصطلاحی رایج و عمومی برای بسیاری از دستگاه های سیگار الکترونیکی است.
پاد
پادها معمولا دستگاه هایی کوچک تر و ساده تر هستند که از کارتریج یا پاد حاوی مایع استفاده می کنند.
در برخی پادها از نیکوتین سالت استفاده می شود که می تواند امکان دریافت نیکوتین نسبتا بالا را فراهم کند.
چرا سیگارهای الکترونیکی محبوب شدند؟
دلایل مختلفی در محبوبیت این محصولات نقش داشته است.
۱. طراحی مدرن
برخلاف سیگار سنتی، بسیاری از دستگاه های ویپ ظاهری شبیه گجت های الکترونیکی دارند.
۲. تنوع طعم
طعم های متنوع یکی از جذابیت های اصلی این بازار است.
۳. نبود دود سنتی
آئروسل ویپ از نظر ظاهری با دود سیگار متفاوت است و همین موضوع ممکن است باعث شود برخی افراد آن را کم خطرتر تصور کنند.
۴. تبلیغ به عنوان جایگزین سیگار
در سال های ابتدایی ورود این محصولات، ویپ تا حد زیادی با مفهوم جایگزینی سیگار سنتی معرفی شد.
۵. دسترسی آسان
گسترش مراکز فروش نیز می تواند مصرف را افزایش دهد.
آیا سیگار الکترونیکی برای ترک سیگار مناسب است؟
این موضوع پیچیده است و نباید برای همه افراد یک نسخه واحد تجویز کرد.
برخی افراد از سیگار الکترونیکی به عنوان ابزاری برای کاهش یا ترک سیگار استفاده می کنند، اما این به معنای آن نیست که مصرف ویپ برای افراد غیرسیگاری توصیه می شود.
اگر فردی سیگار معمولی مصرف می کند و قصد ترک دارد، بهتر است به جای جایگزین کردن یک وابستگی با وابستگی دیگر، از روش های علمی و مورد تایید متخصصان برای ترک نیکوتین استفاده کند.
همچنین مصرف همزمان سیگار معمولی و ویپ لزوما به معنای کاهش قابل توجه خطرات نیست.
هدف نهایی از ترک دخانیات باید در صورت امکان، قطع کامل مصرف محصولات دخانی و نیکوتینی باشد.
آیا سیگارهای الکترونیکی برای افراد غیرسیگاری مناسب هستند؟
خیر.
اگر فردی قبلا سیگار نمی کشیده است، دلیلی برای شروع مصرف سیگار الکترونیکی وجود ندارد.
به ویژه نوجوانان و جوانان باید از مصرف این محصولات دوری کنند، زیرا نیکوتین می تواند وابستگی ایجاد کند و مصرف زودهنگام آن می تواند پیامدهای نامطلوبی داشته باشد.
این مسئله یکی از مهم ترین دلایل نگرانی سیاستگذاران سلامت در کشورهای مختلف است.
آینده بازار سیگارهای الکترونیکی در اروپا
بازار ویپ در اروپا با یک تناقض مهم روبه رو است.
از یک طرف، مصرف و فروش این محصولات در برخی کشورها افزایش یافته و صنعت بزرگی در اطراف آنها شکل گرفته است.
از طرف دیگر، دولت ها و نهادهای سلامت عمومی درباره:
- اعتیاد به نیکوتین
- مصرف جوانان
- طعم های جذاب
- تبلیغات
- بسته بندی
- فروش غیرقانونی
- بازار سیاه
- اثرات بلندمدت سلامت
نگرانی دارند.
در متن اولیه شما همچنین به اعمال محدودیت های جدید در اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۷ اشاره شده است. از آنجا که جزئیات و وضعیت اجرای قوانین اروپایی می تواند تغییر کند، این بخش برای انتشار خبری یا حقوقی بهتر است با آخرین مصوبات رسمی اتحادیه اروپا و قوانین هر کشور تطبیق داده شود.
بازار سیاه ویپ چرا خطرناک است؟
بازار غیرقانونی تنها مشکل اقتصادی برای دولت ها ایجاد نمی کند.
وقتی یک محصول خارج از زنجیره قانونی تولید و عرضه شود، ممکن است کنترل کیفیت آن نیز دشوارتر باشد.
در مورد مایعات سیگار الکترونیکی، مصرف کننده باید بداند دقیقا چه موادی وارد دستگاه شده است.
محصولات غیرقانونی ممکن است:
- ترکیبات نامشخص داشته باشند.
- میزان نیکوتین متفاوتی با برچسب اعلام شده داشته باشند.
- استانداردهای تولید مشخصی نداشته باشند.
- در شرایط نامناسب نگهداری شده باشند.
- فاقد کنترل کیفی کافی باشند.
به همین دلیل خرید محصولات ناشناس و قاچاق می تواند ریسک های بیشتری داشته باشد.
آیا سیگار الکترونیکی بدون نیکوتین بی خطر است؟
نه لزوما.
اگر مایعی نیکوتین نداشته باشد، یکی از عوامل اصلی اعتیادآور حذف می شود، اما این موضوع به معنای بی ضرر بودن تمام ترکیبات موجود در آئروسل نیست.
طعم دهنده ها و سایر مواد شیمیایی ممکن است در فرآیند گرم شدن رفتار متفاوتی داشته باشند و استنشاق آنها با مصرف خوراکی یکسان نیست.
بنابراین عبارت «بدون نیکوتین» را نباید با «بدون خطر» یکی دانست.
سیگارهای الکترونیکی؛ یک محصول مدرن با سوالات قدیمی
سیگارهای الکترونیکی با ظاهر مدرن، باتری، صفحه نمایش، طعم های متنوع و فناوری جدید وارد بازار شدند.
اما پرسش اصلی همچنان همان پرسش قدیمی است:
آیا مصرف یک محصول نیکوتینی برای بدن بی خطر است؟
پاسخ فعلی علم پزشکی این نیست که ویپ را محصولی کاملا بی ضرر بدانیم.
اگرچه مقایسه خطر سیگار سنتی و محصولات الکترونیکی نیازمند بررسی دقیق هر محصول است، اما روشن است که مصرف نیکوتین می تواند وابستگی ایجاد کند و آئروسل سیگارهای الکترونیکی نیز کاملا بی ضرر نیست.
به همین دلیل، رویکرد منطقی این است که تفاوت میان «کم خطرتر بودن نسبی» و «بی خطر بودن» را در نظر بگیریم.
پویش نه به قلیان، سیگار و ویپ
در متن اولیه، ماسترو رحیمی نیز به عنوان فردی که نسبت به مصرف سیگار، قلیان، ویپ، آیکاس و سایر محصولات دخانی هشدار داده، معرفی شده و مخاطبان به مشارکت در پویش «نه به قلیان، نه به سیگارت، نه به ویپ، نه به مواد مخدر و نه به مشروبات الکلی» دعوت شده اند.
در چنین کمپین هایی، تمرکز بر آگاهی رسانی، پیشگیری از شروع مصرف و تشویق افراد به ترک وابستگی می تواند نقش مهمی در سلامت عمومی داشته باشد.
سوالات متداول درباره سیگارهای الکترونیکی
سیگارهای الکترونیکی چیست؟
سیگار الکترونیکی وسیله ای باتری دار است که با گرم کردن مایع مخصوص، آئروسل تولید می کند و کاربر آن را استنشاق می کند.
آیا سیگار الکترونیکی همان ویپ است؟
ویپ معمولا به عنوان یک اصطلاح عمومی برای بسیاری از انواع سیگارهای الکترونیکی استفاده می شود، اما از نظر فنی همه دستگاه های موجود در بازار کاملا یکسان نیستند.
آیا سیگار الکترونیکی نیکوتین دارد؟
بسیاری از محصولات سیگار الکترونیکی حاوی نیکوتین هستند، اگرچه محصولاتی با برچسب بدون نیکوتین نیز وجود دارند.
آیا سیگارهای الکترونیکی اعتیادآور هستند؟
محصولات حاوی نیکوتین می توانند باعث وابستگی و اعتیاد شوند.
آیا ویپ از سیگار معمولی سالم تر است؟
سیگار معمولی و ویپ از نظر نوع مواد و نحوه تولید دود یا آئروسل متفاوت هستند. برخی مواجهه ها ممکن است در ویپ کمتر باشند، اما این به معنای بی خطر بودن ویپ نیست.
آیا پاد با ویپ تفاوت دارد؟
پاد معمولا دستگاهی کوچک تر و ساده تر از بسیاری از ویپ های بزرگ تر است و از کارتریج یا پاد استفاده می کند.
آیا IQOS همان ویپ است؟
خیر. IQOS در دسته محصولات تنباکوی حرارتی قرار می گیرد و از نظر فناوری با بسیاری از سیگارهای الکترونیکی که مایع را گرم می کنند متفاوت است.
آیا سیگار الکترونیکی برای افراد غیرسیگاری مناسب است؟
خیر. شروع مصرف محصولات نیکوتینی برای فردی که قبلا سیگار یا سایر محصولات نیکوتینی مصرف نمی کرده، توصیه نمی شود.
جمع بندی
سیگارهای الکترونیکی از محصولات مهم و بحث برانگیز بازار نیکوتین در قرن بیست و یکم هستند. این محصولات با هدف ارائه تجربه ای متفاوت از مصرف نیکوتین وارد بازار شدند و در مدت کوتاهی توانستند بخش قابل توجهی از بازار محصولات دخانی را به خود اختصاص دهند.
رشد مصرف ویپ در برخی کشورهای اروپایی، افزایش مراکز فروش، تنوع طعم ها و توسعه فناوری دستگاه ها از یک طرف و نگرانی های مربوط به اعتیاد، سلامت ریه، قلب و مصرف جوانان از طرف دیگر، این محصولات را به موضوعی مهم در حوزه سلامت عمومی تبدیل کرده است.
مهم ترین نکته این است که سیگار الکترونیکی را نباید با محصولی بی خطر اشتباه گرفت.
نداشتن دود حاصل از احتراق سنتی به معنی سالم بودن نیست. بسیاری از محصولات حاوی نیکوتین هستند و آئروسل آنها نیز می تواند حاوی مواد شیمیایی و ذراتی باشد که برای بدن بی ضرر نیستند.
برای فردی که سیگار نمی کشد، شروع مصرف ویپ توجیهی ندارد و برای فردی که به نیکوتین وابسته است، بهترین هدف در نهایت می تواند ترک کامل مصرف نیکوتین و محصولات دخانی باشد.
